KỶ NIỆM 80 NĂM NGÀY CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH LẦN ĐẦU TIÊN VỀ THĂM HẢI PHÒNG
(20/10/1946 – 20/10/2026)
Cách đây tròn 80 năm, trong những ngày mùa Thu lịch sử năm 1946, thành phố Cảng Hải Phòng vinh dự, tự hào là nơi đầu tiên Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt chân khi trở về Tổ quốc sau chuyến thăm chính thức nước Pháp. Hai ngày 20 và 21/10/1946 đã trở thành một dấu mốc đặc biệt trong lịch sử Đảng bộ, chính quyền, quân và Nhân dân Hải Phòng; đồng thời ghi dấu tình cảm sâu sắc của Bác Hồ kính yêu dành cho thành phố Cảng.
Tháng 10 năm 1946, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vừa mới giành được độc lập chưa lâu, phải đối mặt với muôn vàn khó khăn, thử thách. Trong bối cảnh đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã có chuyến thăm chính thức nước Pháp nhằm tranh thủ thời gian hòa hoãn, bảo vệ nền độc lập non trẻ và tạo điều kiện để đất nước có thêm thời gian chuẩn bị cho những nhiệm vụ cách mạng phía trước.
Sau hơn bốn tháng xa Tổ quốc, chiều ngày 20/10/1946, Người trở về Việt Nam bằng đường biển trên chiến hạm Dumont d’Urville. Khoảng 16 giờ, chiến hạm cập Bến Ngự, Cảng Hải Phòng. Hải Phòng vinh dự trở thành địa phương đầu tiên trên hành trình trở về Tổ quốc được đón Bác.
Ngay khi hay tin Bác về, đông đảo cán bộ, chiến sĩ và Nhân dân Hải Phòng đã tập trung tại khu vực cảng để chào đón Người. Trong không khí trang nghiêm mà xúc động, rừng cờ đỏ sao vàng tung bay, tiếng hoan hô vang lên giữa thành phố Cảng. Hình ảnh vị lãnh tụ kính yêu trở về giữa vòng tay đồng bào đã trở thành một ký ức đặc biệt trong lịch sử Hải Phòng.
Sau lễ đón tại cảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh về trụ sở Ủy ban Hành chính thành phố, khi đó đặt tại Trường Con gái, nay là Trường Tiểu học Nguyễn Thị Minh Khai. Tại đây, Người gặp gỡ và nói chuyện với đại biểu Nhân dân Hải Phòng. Đông đảo đồng bào đứng bên ngoài chờ đón, Bác đã ra cửa sổ thân mật chào Nhân dân.
Chi tiết ấy thể hiện hình ảnh một vị lãnh tụ hết sức gần gũi, giản dị và luôn dành tình cảm cho Nhân dân. Dù vừa trải qua một hành trình dài, Bác vẫn dành thời gian gặp gỡ, thăm hỏi và lắng nghe đồng bào thành phố Cảng.
Sáng ngày 21/10/1946, theo đề nghị của Chủ tịch Hồ Chí Minh, lãnh đạo thành phố đưa Người đi thăm một vòng Hải Phòng. Trong chuyến đi, Bác đặc biệt quan tâm đến đời sống, tinh thần và phong trào của Nhân dân thành phố. Người khen ngợi phong trào "Khỏe vì nước”của thanh niên Hải Phòng – một hoạt động thể hiện tinh thần rèn luyện sức khỏe, xây dựng con người mới và phục vụ đất nước.
Sau đó, Người tiếp các đoàn đại biểu đến từ Kiến An, Hòn Gai, Quảng Yên, các thân hào, đại biểu các đoàn thể Hải Phòng cùng các nhà báo Việt Nam và nước ngoài.
Đặc biệt, trong ngày 21/10/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dự cuộc mít tinh tại vườn hoa bên sông Lấp và nói chuyện với đông đảo Nhân dân Hải Phòng.
Trong cuộc gặp gỡ ấy, Người ghi nhận tinh thần đoàn kết, sự tin tưởng và ủng hộ của Nhân dân đối với Chính phủ; đồng thời căn dặn đồng bào Hải Phòng tiếp tục đoàn kết, chung sức giúp Chính phủ, giúp nước. Người nhấn mạnh: "Nhờ các cụ đi trước làm gương, anh chị em đồng tâm hiệp lực thì chắc chắn Hải Phòng sẽ trở thành thành phố gương mẫu của nước ta.”
Lời căn dặn của Bác tuy giản dị nhưng chứa đựng niềm tin và kỳ vọng lớn lao đối với Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân thành phố Cảng. Đoàn kết, đồng tâm, hiệp lực, phát huy truyền thống tốt đẹp chính là những giá trị có ý nghĩa lâu dài đối với quá trình xây dựng và phát triển Hải Phòng.
Chuyến thăm Hải Phòng lần đầu tiên của Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ là một sự kiện lịch sử. Đó còn là biểu hiện sinh động của tình cảm, sự quan tâm của Người đối với thành phố Cảng – một địa bàn có vị trí quan trọng về kinh tế, chính trị, quốc phòng và giao thương của đất nước.
Trong những năm sau đó, Hải Phòng tiếp tục nhiều lần vinh dự được đón Bác về thăm, làm việc và động viên. Từ năm 1946 đến năm 1963, Hải Phòng – Kiến An đã 9 lần được đón Chủ tịch Hồ Chí Minh. Tình cảm của Bác dành cho Hải Phòng đã trở thành nguồn động viên tinh thần to lớn để Đảng bộ, quân và dân thành phố vượt qua những năm tháng chiến đấu, lao động và xây dựng đất nước.
Đặc biệt, trong tháng 12/1946, Bác đã gửi tặng quân và dân Hải Phòng lá cờ thêu hai chữ "Trung dũng” ghi nhận những thành tích mà quân dân thành phố đã lập được trong những ngày đầu bảo vệ thành phố Cảng. Hai chữ "Trung dũng”đã trở thành niềm tự hào, là biểu tượng đẹp gắn với truyền thống cách mạng của Hải Phòng. Kỷ niệm 80 năm ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh lần đầu tiên về thăm Hải Phòng là dịp để mỗi cán bộ, đảng viên và Nhân dân thành phố cùng nhìn lại một dấu mốc lịch sử đầy ý nghĩa.
Đối với cán bộ, giáo viên và học sinh trường Tiểu học Tân Hương việc tìm hiểu về những lần Bác Hồ về thăm Hải Phòng có ý nghĩa đặc biệt trong giáo dục truyền thống yêu nước, lòng tự hào quê hương và ý thức trách nhiệm của thế hệ trẻ. Mỗi câu chuyện về Bác không chỉ giúp học sinh hiểu thêm về lịch sử thành phố mà còn giúp các em cảm nhận được những phẩm chất cao đẹp của Người: lòng yêu nước, sự giản dị, gần gũi với Nhân dân, tinh thần trách nhiệm, ý thức đoàn kết và tình yêu thương con người. Từ những bài học lịch sử ấy, mỗi học sinh có thể bắt đầu bằng những việc làm rất nhỏ:
Chăm ngoan, lễ phép, đoàn kết với bạn bè.
Chăm chỉ học tập, rèn luyện để trở thành người có ích.
Biết yêu thương, giúp đỡ mọi người xung quanh.
Tìm hiểu và trân trọng lịch sử, truyền thống của quê hương, đất nước.
Có ý thức giữ gìn trường lớp xanh – sạch – đẹp, xây dựng môi trường học tập văn minh.
Không ngừng rèn luyện sức khỏe, ý chí và tinh thần trách nhiệm.
Đó cũng chính là những cách thiết thực để thế hệ trẻ hôm nay học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.